Blog Executieve vaardigheden plannen organiseren en speciale schoolagendas

Onlangs bleek maar weer eens dat als je niet oplet het heel erg fout kan lopen met je afspraken wanneer je je agenda niet goed invult. Het gebeurt dat je zegt een afspraak te noteren en het vervolgens vergeet, of de tijd staat verkeerd genoteerd, of je bent op totaal de verkeerde locatie... Wij volwassenen hebben in de loop der jaren geleerd hoe we onze agenda moeten invullen, hoe we moeten plannen en hoe we dat moeten overzien. wij zijn zoals we noemen 'ervaringsdeskundigen'. Toch gaat het nog vaak verkeerd.

Vaardigheden als plannen en organiseren moeten ontwikkeld worden

Wanneer kinderen naar het VO gaan worden ze geconfronteerd met het invullen van een agenda en moeten ze vaardigheden aanspreken die nog niet ontwikkeld zijn zoals plannen en organiseren. Het uitzoeken van een agenda resulteert vaak in een persoonlijke keuze van het kind. Het is zelden een keuze uit praktische overweging. Wat past bij het kind...

In het voortgezet onderwijs zal de agenda na elke lesuur moeten worden ingevuld. Een kunst op zich. De docent geeft vaak als de bel gaat even snel het huiswerk op. Je zou maar slechthorend zijn, dyslectisch, concentratieproblemen hebben, ADHD of autistisch zijn... Op het moment dat de bel gaat is er veel rumoer in de klas, er worden tassen gepakt, dingen aan elkaar gevraagd en het moet vooral snel worden genoteerd... Wat een pech als het niet op het bord staat!

De instructies aan het einde van de les gaan vaak te snel

Tijdens een observatie van een leerling van mij (PDD-nos en TOS) in de brugklas op het VMBO-TL, bleken deze laatste 5 minuten van een les Nederlands voor hem een serieus probleem. De docent stond midden in de groep, met zijn rug naar de betreffende leerling. de docent vertelde in alle rumoer dat ze een toets zouden krijgen op een bepaalde dag, een bepaald uur en over een bepaalde les. De betreffende leerling, mijn zorgleerling, herhaalde gelukkig hardop wat hij in zijn agenda schreef en op elk item (tijd, hoofdstuk van de te leren toets en dag) werd hij door een medeleerling meteen verbeterd. Hij had het anders helemaal verkeerd genoteerd. Deze instructie ging echt te snel. Tja en dan hoort deze leerling al zo vaak de bewering dat hij zijn huiswerk niet maakt, haalt hij onvoldoendes en zegt hij thuis dat de repetitie heel ergens anders over ging of een dag te vroeg werd gegeven.

Te weinig aandacht voor ontwikkelen van deze vaardigheden op basisschool

Vaak hoor je als commentaar dat het een stuk eigen verantwoordelijkheid is waar deze leerlingen zelf mee moeten leren omgaan in het VO en deze vaardigheden moeten ontwikkelen. Vaak is hier op de basisschool nooit aandacht aan besteed. Er is in elke klas in het VO een grote groep die zeker nog behoefte heeft aan expliciete hulp bij deze vaardigheden  om het te redden op het reguliere onderwijs. Deze groep zal zeker in de toekomst alleen maar groter worden wanneer er meer zorgkinderen zonder begeleiding naar het reguliere VO gaan. 

Eenvoudige hulpmiddelen zijn:

  • Zet het huiswerk van te voren op het bord, bij een smartbord kan dat allemaal van te voren al genoteerd staan
  • Controleer de agenda van de ( zorg)leerling, dit kan een taak van de mentor zijn
  • Leer de leerling dat hij in zijn agenda bij elke dag, de uren van de lessen neerzet en ook bij het juiste lesuur het huiswerk
  • Leer ze werken met markeerstiften in hun agenda (rood is goed leren, oranje verdient aandacht en groen is klaar)

Speciale agenda's voor kinderen die niet of nauwelijks kunnen lezen

Stichting Doe Maar Zo! ontwikkelde een speciale agenda voor kinderen en jongeren die niet of nauwelijks kunnen lezen. Deze kinderen kunnen door hun taal- en spraakproblemen en beperkte tijdsbesef geen gebruik maken van een gewone agenda. De nieuwe agenda maakt het voor hen mogelijk om structuur aan te brengen in hun dagelijks leven. De agenda is geschikt voor scholieren tussen 10 en 20 jaar die veel structuur nodig hebben. Er zijn gebruikers die naar het speciaal onderwijs gaan (met name cluster 2, 3 en 4 leerlingen), maar ook kinderen en jongeren (met rugzakje) die het reguliere onderwijs volgen en bijvoorbeeld dyslexie, ADHD, NLD of een aan autisme verwante stoornis hebben (ASS).
Ook is er de 1 blik agenda speciaal voor deze kinderen ontworpen. Het kan veel stress en onvoldoendes voorkomen.

Deel via:     

Lees ook de andere blogs van Bernadette Sanders 

Bernadette Sanders is orthopedagoog en eigenaar van Smartonderwijs. Auteur van het boek 'Taalontwikkelingsstoornissen (TOS) in de klas, praktische adviezen en tips'. Smartonderwijs biedt inspirerende lezingen en workshops aan scholen, opleidingen en instellingen met betrekking tot het gedrag en de hulpvraag van de leerling. 

Gerelateerde blogs