5 dingen die je niet moet doen bij mensen met autisme

De 5 dingen die je nooit moet doen bij mensen met autisme

Onlangs kwam ik een artikel tegen van Chris Bonnello, een jonge Engelsman met het aspergersyndroom die als leerkracht in het basisonderwijs heeft gewerkt. In het artikel noemt hij vijf dingen die je beslist NIET moet doen bij kinderen met autisme (‘Five ways to damage autistic children without even knowing’).

Niet alleen voor ouders 

In eerste instantie zijn de tips van Chris bedoeld voor ouders, maar ze zijn ook van toepassing voor mensen in het onderwijs en de hulpverlening. Ik geef ze hier (in verkorte vorm) weer:

#1 'Over hen praten alsof ze er niet bij zijn'
Er wordt vaak van uitgegaan dat de persoon met autisme niet luistert omdat hij niets zegt en wegkijkt. Dat is niet verstandig volgens Chris. Deels omdat het niet respectvol is om over iemand te praten alsof hij er niet bij is (ook als het gaat om iemand met autisme), en deels vanwege de dingen die je per ongeluk zou kunnen zeggen als je denkt dat hij toch niet luistert.

#2 'Ervan uitgaan dat hun identiteit wordt bepaald door hun autisme'
Mensen met autisme hebben vaak speciale gewoonten of interesses, maar als je zegt ‘Ja, want ze zijn autistisch,’ impliceer je dat ze er niets aan kunnen doen. Chris zelf is bijvoorbeeld goed in wiskunde omdat hij het leuk vindt en er zijn best voor doet, niet omdat hij autistisch is. Sommige kinderen kijken telkens naar dezelfde film omdat ze het een geweldige film vinden, niet omdat ze autistisch zijn.

#3 'Ervan uitgaan dat hun vooruitzichten slecht zijn'
Autisme hoeft niet altijd een groot probleem te zijn; juist door hun autisme kunnen kinderen bijzondere talenten hebben. Natuurlijk hebben ze hun uitdagingen. Ze worden vaak gepest, waardoor ze soms niet meer naar school durven. Leerkrachten doen daar niet altijd iets aan omdat ze denken dat kinderen met een spectrumstoornis toch niet met andere kinderen kunnen omgaan. Maar zelfs dan zijn de angsten van een kind met autisme reëel en moeten ze serieus worden genomen.

#4 'Je laten aanpraten dat autisme iets vreselijks is'
Ouders die net de diagnose hebben gehoord maken zich vaak grote zorgen, omdat ze heel weinig weten over autisme. Het enige wat ze weten is dat het iets heel ergs is. Als iemand die zelf in het spectrum zit heeft Chris daar een andere mening over. Het is al erg genoeg dat niet-autistische mensen alleen de nadelen van autisme zien, schrijft hij, maar denk je eens in wat het met mensen met autisme doet als ze gaan geloven dat ze een gebrek of beperking hebben…

#5 'Je kind laten merken dat je van hem houdt, maar zijn autisme haat’
Je hoort ouders wel eens zeggen: ‘Ik hou van mijn kind, maar ik haat zijn autisme.’ Begrijpelijk, zegt Chris, maar wat gebeurt er als je dat zegt waar je kind bij is? Hij pikt de boodschap op: ‘Oei, een deel van mij is zo vreselijk dat zelfs mijn vader of moeder er niet van kan houden.’ In wezen zeg je dan dat het kind terecht bang is en een groot deel van zichzelf moet haten.

Wat moet je dan WEL doen met een kind met autisme?

#1 Ga er altijd van uit dat je kind naar je luistert, ook als hij je niet lijkt te horen.
#2 Bedenk dat hij net als jij zijn eigen persoonlijke keuzes maakt.
#3 Realiseer je dat zijn vooruitzichten deels afhangen van hoe jij op hem reageert.
#4 Laat je niets aanpraten over autisme en herinner je kind eraan hoe geweldig hij is.
#5 En ten slotte: houd van je kind. Je héle kind, niet alleen de ‘gezonde’ delen!

In zijn boek What do you love most about life? laat Chris kinderen en tieners met autisme vertellen over de dingen die ze fijn vinden. Een positief boek (volgens Chris het meest positieve boek ooit over autisme) met verrassende antwoorden.

Anita Veenkerk schrijft columns en artikelen over haar ervaringen met haar jongste zoon, met wie het op de basisschool niet goed ging. In groep 3 en 4 kreeg hij steeds meer gedragsproblemen. Uiteindelijk kwam hij op het speciaal onderwijs terecht (cluster 4). Maar niemand kon nu echt vertellen wat er nu precies aan de hand was met hem. Volgens de ene deskundige was het autisme, volgens de andere tourette. En weer een andere deskundige zei dat er niets mis met hem was... Inmiddels doet hij het erg goed op het HBO.

Deel via: