Hoe een goede school het verschil kan maken

Appelboom bloesem

Mijn website is inmiddels alweer een aantal jaren in de lucht. Toen ik er destijds een foto voor moest uitkiezen, wist ik meteen wat het moest worden: een bloeiende appelboom. Die appelbloesem staat voor mij symbool voor het feit dat onze zoon het, na een moeizame tijd op het speciaal onderwijs, verrassend goed bleek te doen op het reguliere VMBO. Daar bloeide hij helemaal op, daar kwam er (eindelijk!) uit wat er in zat. 

Ieder kind kan groeien en ontwikkelen

Dat je een kind kunt vergelijken met een boom of een plant staat heel mooi beschreven in het boek Ter ere van het kind – opvoeden met hart en ziel van Marieke Vandepitte. In een pasgeboren kind is alles al in aanleg aanwezig, schrijft ze: ‘Een kind heeft de natuurlijke behoefte en de aandrang om zich te ontwikkelen, om te groeien, om te leren.’ Net zoals een zaadje uitgroeit tot een plant, zitten er een potentieel en een energie in elk kind die gericht zijn op ontwikkeling en ontplooiing. Verder schrijft ze: ‘Groei vindt plaats door voor de juiste omstandigheden te zorgen en het ritme en tempo van de plant en van het kind zo veel mogelijk te respecteren.’ 

Als de juiste omstandigheden aanwezig zijn

Maar daar zijn wel een aantal voorwaarden aan verbonden. Een plant kan alleen tot volle bloei komen als hij wortels kan vormen, voldoende licht krijgt, in een geschikte temperatuur staat, ruimte krijgt om te groeien en genoeg beschutting heeft. Dat geldt ook allemaal voor een kind. Om te kunnen worden wie hij in potentie is, heeft hij een gunstig milieu nodig waarin hij kan leven. Een milieu dat hem voorziet van:

Wortels: mensen die er voor hem zijn en waar hij zich aan kan hechten
Licht en warmte: mensen die hem zien en bij wie hij zichzelf kan zijn, mensen die van hem houden zoals hij is
Beschutting: mensen die hem veiligheid geven en die hij kan vertrouwen 
Ruimte: mensen die hem respecteren en hem zijn plaats laten innemen
Ontwikkelingskansen: mensen die ervoor zorgen dat hij kan leren, dat hij zich mag ontplooien
Voeding: mensen die hem geven wat goed voor hem is. Niet alleen lichamelijke voeding, maar ook geestelijke voeding: voeding die een kind als persoon goed doet, die hem sterkt in wie hij is, die hem in zichzelf doet geloven

Hoeveel verschil een goed onderwijsklimaat kan maken

Wij hadden het geluk dat de VMBO-school van Nick het allemaal had: enthousiaste en betrokken leerkrachten, creatief en flexibel onderwijs, veiligheid, vertrouwen, uitdaging, extra begeleiding in een klein groepje, positieve bevestiging, ruimte om zichzelf te zijn… Dingen die we op de school voor speciaal onderwijs zo hadden gemist, met zijn beschermde en voorspelbare omgeving.

Pas toen Nick op het VMBO zat merkten we hoeveel verschil een goed onderwijsklimaat kan maken voor een kind: hij zat lekker in zijn vel, was vrolijk en ging elke dag supergemotiveerd naar school. Hij kreeg opeens veel meer zelfvertrouwen en groeide met de dag. Wat me vooral zo aansprak in het boek van Marieke Vandepitte is dat ze je aanraadt om naar je intuïtie te luisteren. ‘Ik ben ervan overtuigd dat elke betrokken ouder in zich de intuïtie heeft waarmee hij/zij kan aanvoelen waar een kind aan toe is. Het is belangrijk om op deze intuïtie te durven vertrouwen.’ 

Gelukkig hebben wij ons eigen gevoel gevolgd

Ik ben blij dat wij dat hebben gedaan. Dat we hebben doorgezet en het advies van de deskundigen naast ons hebben neergelegd. Zij waren ervan overtuigd dat Nick het heel moeilijk zou krijgen op het vmbo en bleven krampachtig volhouden dat onze zoon niet zonder de structuur en voorspelbaarheid van het VSO kon. Maar dankzij onze ‘eigenwijze’ actie kreeg hij – met het voordeel van de twijfel – de kans om te laten zien wat hij kon. Inmiddels zit hij in het laatste jaar van het HBO. En hij bloeit als nooit tevoren.

Anita Veenkerk schrijft columns en artikelen over haar ervaringen met haar jongste zoon, met wie het op de basisschool niet goed ging. In groep 3 en 4 kreeg hij steeds meer gedragsproblemen. Uiteindelijk kwam hij op het speciaal onderwijs terecht (cluster 4). Maar niemand kon nu echt vertellen wat er nu precies aan de hand was met hem. Volgens de ene deskundige was het autisme, volgens de andere Gilles de la Tourette. En weer een andere deskundige zei dat er niets mis met hem was... Inmiddels doet hij het erg goed op het HBO.

Deel via: