Worden kinderen echt onrustig als er storm op komst is?

Onrustige kinderen met storm

Worden kinderen onrustig als er storm op komst is?

Mijn moeder zei het vroeger al als mijn broertjes, zusjes en ik onrustig waren: er is storm op komst! En eerlijk is eerlijk: ik merk het zelf ook aan mijn kinderen. Met code geel voorspeld door het KNMI vanavond vraag ik mij toch af hoe het nu echt zit. Ianthe Sahadat schreef er in mei 2015 een artikel over in de Volkskrant.

De boer ziet het aan de hollende koeien, oma voelde het aan haar eksteroog en leraren merken het aan de onrust in de klas. Er is storm op komst. Maar heeft het weer eigenlijk wel invloed op ons gedrag?

'De meeste mensen denken van wel. Ik dacht het zelf net nog: goh ik ben vrolijk, omdat de zon schijnt', zegt Jaap Denissen, hoogleraar ontwikkelingspsychologie aan de universiteit van Tilburg. 'Het klinkt verraderlijk logisch, maar toch klopt het niet.'

Veel studies naar de relatie tussen menselijk gedrag en het weer zijn er niet. Denissen publiceerde met zijn collega Theo Klimstra in 2011 in het vakblad Emotion een studie die aantoont dat er geen noemenswaardige relatie tussen het weer en gedrag of stemmingen bestaat. Ze lieten vijfhonderd jongeren gedurende dertig dagen een dagboek bijhouden van hun stemming. Deze verslagen werden naast een overzicht van het weer in diezelfde periode gelegd. In grote lijnen onderscheidden de onderzoekers vier weertypes. Zomerhaters, zomerliefhebbers, regenhaters en neutralen.

'Sommige mensen reageren positief op warm weer, anderen juist negatief', zegt Denissen. 'Al met al is er gemiddeld genomen geen effect.' Denissen krijgt vaak reacties op zijn onderzoek. Tegen mensen die ervan overtuigd zijn dat hun stemming wel weergerelateerd is, zegt hij: 'Gemiddeld genomen is het niet zo, maar voor jou individueel kan dat best.'

Leuker vindt hij de reacties van zomerhaters. 'Ik hoor wel eens van mensen die zich eindelijk gesteund voelen in hun voorkeur voor guur winters weer.'

Studie
Toch staan niet alle sociaal psychologen op één lijn. Een Italiaanse studie uit 2011 vond wel een verband tussen het weer en het gedrag van kinderen tussen de 2 en de 4 jaar. Onderzoekers lieten crècheleidsters gedragsboekjes bijhouden over de kinderen in hun opvang op vijf willekeurige momenten gedurende een winter. In totaal werd het gedrag van 61 kinderen geobserveerd. De observaties werden afgezet tegen de weergegevens van die dagen.

De onderzoekers ontdekten dat kinderen bij een hogere luchtvochtigheid meer agressie, verdriet en frustratie vertoonden, en dat ze bij meer zon vrolijker waren.

Denissen kent de studie. 'Het is een degelijke studie, alleen heb ik mijn twijfels over de conclusies. Het betreft een heel kleinschalige studie, dus de effecten kunnen zomaar toeval zijn.'

Ook hoogleraar Rinie Geenen, bijzonder hoogleraar psychosociale aspecten van reumatische aandoeningen aan de Universiteit Utrecht, zegt dat er geen bewezen relatie bestaat tussen weer en gedrag. 'Dat kinderen druk worden als er storm op komst is, weten we gewoon niet. Wel weten we dat ze bij warm weer en langer licht meer gaan bewegen dan bij regen. Maar dat komt vooral doordat ze dan meer buitenspelen.'

Geenen ziet het vaak, dat mensen wisselingen in hun stemming of klachten aan het weer toeschrijven. 'Maar zodra we dagboeken naast objectieve weergegevens leggen is er meestal geen sprake van verband. Ik denk dat mensen hun gedrag of gevoel graag willen verklaren, en omdat het weer nogal eens verandert in Nederland kun je een verandering in stemming, gedrag of klachten er gevoelsmatig altijd wel aan koppelen.'